دکتر علی شریعتی

قفس کوچک

هر لحظه حرفی در ما زاده می شود .

هر لحظه دردی سر بر می دارد

و هر لحظه نیازی

از اعماق مجهول روح پنهان و رنجور ما جوش می کند.

این ها بر سینه می ریزند و راه فراری نمی یابند.

مگر این قفس کوچک استخوانی ،

گنجایشش چه اندازه است ؟

دکتر علی شریعتی

سکوت کبود

هر لحظه حرفی از اعماق مجهول درون ما می جوشد

و همچون زبانه های آتش آتشفشانی

از سینه جَستن می کند و از حلقوم بالا می آید

تا از دهانه آـشفشان

از دهان ما سر بر دارد و بیرون ریزد

و سر به آسمان روح ،

چشم به راه آن منِ دیگرمان بردارد و نمی شود.

نمی توان ، که زنجیره ها فرا می رسند

و لب ها را فرو می بندند

و طناب ها برگردن می پیچند

و حلقوم را تا لحظه ی احتضار می فشرند و می فشرند .

تا نفس زندانی می شود و خفقان می رسد .

و چهره کبود می گردد و سکوت .

و چه سکوتِ کبودِ سنگینِ بی رحمی !

دکتر علی شریعتی

آه

من هر لحظه ، هماره

شب و روز

همه وقت و همه جا

صدای این بارش ها و ریزش های پیوسته را

که سینه ام را پر می کند ،

و سبوی قلبم را لبریز می کنند ، می شنوم.

و آه !

آه که کسی نمی داند و نمی شنود !

که ” کس ” سر با بالین سینه ی من ندارد.

و هیچ کس ، گوش آشنای این آواره های غیبی را ندارد

که این گوش ها

تنها صدای بر هم خوردن اشیا را می توانند شنید.

صدای حرف های ناگفته را

آوای نیازهای بنهفته را

و زمزمه ی جویبارهای مرموزی را

که در صحرای روح آدمی روانند

و ترنم صدها ترانه بر لب دارند ،

نمی توانند شنید ،

مگر گوش کسی

اما سر بالین سینه ی من ندارد.

دکتر علی شریعتی

سرشار آرامش

مهراوه ی من !

من از گفتار زشتی که بر زبان رفته است ، بیمی ندارم.

من از کردار بدی که از من سر زند ، نمی هراسم .

من پس از هر خطا ، همچون پس از هر ثواب

و پس از هر نفرین ، همچون پس از هر آفرین

و پس از هر سرزنش ، همچون پس از هر نیایش

جانم از آرامش و سکون سرشار است.

دلم از امید و نوازش لبریز است.

که بدی های من هرگز از مهر تو افزون نتواند بود .

که زشتی های من از زیبایی تو بیرون نتواند شد.

ای خوب ترین خوب من !

ای تمیس ، مهراوه ی خوب من !

دکتر علی شریعتی

دورتر ، دیرتر

روزی از روزها ،

شبی از شب ها ،

خواهم افتاد و خواهم مرد ،

اما می خواهم هرچه بیشتر بروم.

تا هرچه دورتر بیفتم ،

تا هرچه دیرتر بیفتم ،

هرچه دیرتر و دورتر بمیرم .

نمی خواهم حتی یک گام یا یک لحظه ،

پیش از آن که می توانسته ام بروم و بمانم ،

افتاده باشم و جان داده باشم ،

همین .

دکتر علی شریعتی

تا بگویند

صبر کن زین گروه پست نهاد

ای زن با وفا ، دمار کشم

یا در آغوش مرگ خواهم خفت

یا تو را تنگ در کنار کشم

تا بگویند ملتم که (فلان)

اول از خصم انتقام گرفت

خون دشمن به کام ریخت ، سپس

مست گشت و ز دوست کام گرفت

تا که این کاخ های ظلم و ستم

این چنین استوار و پابرجاست

سخن عاشفی و سرمستی

از من و تو ، نگار من بی جاست

آذر ماه ۱۳۳۳

دکتر علی شریعتی

ما و ماه

ماه در اوج آسمان می رود ،

و ما در گوشه ای از شب ،

همچنان به گفت وگوی دست ها

گوش فرا داده ایم و ساکتیم .

و در چشم های هم ، یکدیگر را می خوانیم.

و در چشم های هم ، یکدیگر را می بخشیم .

و من همه ی دنیا را در چشم های او می بینم .

و او همه دنیا را در چشم های من می بیند.

و ما در چشم های هم ساکتیم .

و در چشم های هم می شنویم .

و در چشم های هم یکدیگر را می شناسیم ،

یکدیگر را می بینیم.

و چشم در چشم هم

و گوش به زمزمه ی لطیف و مهربان دست ها خاموشیم .

و ماه در اوج آسمان می رود.

قزل قلعه ، سال ۱۳۴۳

دکتر علی شریعتی

ای مرغک اسیر

ای مرغک اسیر !

با بال های ناتوان و پروازهای در قفسِ مرغِ اسیرِ دیگری چشم مدوز !

به ترانه هایی که در قفس می خواند گوش مده !

قفست را به قفس آهنین او نزدیک مساز !

خود را در دو زندان گرفتار مکن !

ای تو که جوشان حیاتی و سرشار زندگی ،

از این کویر خشک و تافته بشتاب بگذر !

خود را به چشمه آبی ، سایه درختی ،

پناه سرد و استوار کوهی ، آبادی ای برسان !

ای مرغک اسیر !

که در باغی دور دست می خوانی ،

زمستان است.

تند بادهای سرد و زوزه کش را نمی بینی

که از دل یخچال های مهیب و بزرگ موهستان ها بر می خیزند

وهمچون لشکر وحشیان بی رحم و خونخوار

بر سرزمین ما می تازند …

ای مرغک اسیر !

که در باغی دور دست می خوانی ،

زمستان است .

این باغستان بزرگ را نمی بینی ،

که در زیذ شلاق های بی رحم این جلاد ،

از وحشت سکوت کرده است ؟

نمی بینی که غارتگران وحشی

چگونه بر این یاغ ها تاخته اند.

و فرش های مخملین سبزه ها را برچیده اند ؟ …

ای مرغک اسیر !

که در باغی دور دست می خوانی ،

زمستان است …

گیسوانت را کنار زن و بناگوشت را

در آینه چشمان من ببین !

ببین که سیلی بی رحم سرما

چگونه آن را برده است؟

سرخی آن ،

سرخی آزردگی سیلی های پیاپی و خشمگین زمستان است.

من آن را می بینم .

من درست تر از تو می بینم.

ای مرغک اسیر !

که در باغی دور دست می خوانی ،

زمستان است .

مگر مرغوای جغدهای شوم را

بر بام ریخته ی ویرانه ها نمی شنوی ؟

مگر بانگ زاغان سیاه شوم به گوشت نمی خورد

که چگونه شاد و آسوده فریاد می کشند ؟

و سردی زمستان و پژمردگی سبزه زاران

و مرگ صدها غنچه ی نشکفته ای که در دامن مادر افتاده اند ،

آنان را به نشاط آورده است

و بر در و دشت ، حکومت بخشیده است.

دکتر علی شریعتی

شما

و شما

ای گوش هایی که تنها گفتن های کلمه دار را می شنوید ،

پس از این جز سکوت ، سخنی نخواهم گفت .

و شما

ای چشم هایی که تنها صفحات سیاه را می خوانید ،

پس از این ، جز سطور سپید نخواهم نوشت .

و شما

ای کسانی که هرگاه حضور دارم بیش ترم تا آن گاه که غایبم ،

پس از این مرا کم تر خواهید دید .

دکتر علی شریعتی

حرف های نگفتنی

حرف هایی هست برای نگفتن

و ارزش عمیق هرکسی

به اندازه ی حرف هایی است که برای نگفتن دارد.

و کتاب هایی نیز هست برای ننوشتن

و من اکنون رسیده ام به آغاز چنین کتابی

که باید قلم را بکنم و دفتر را پاره کنم

و جلدش را به صاحبش پس دهم

و خود به کلبه بی در و پنجره ای بخزم

و کتابی را آغاز کنم که نباید نوشت .